Năm đầu tiên: những việc làm bây giờ sẽ tiết kiệm cả năm về sau

Năm nhất thường không có deadline gấp gáp. Chính vì thế nó dễ trôi qua trong cảm giác đang bận mà nhìn lại không có gì cụ thể.

Đây là danh sách những việc có tỉ lệ hoàn vốn cao nhất nếu bạn làm ngay trong năm đầu.

Về công cụ và thói quen

• Cài phần mềm quản lý tài liệu tham khảo và dùng ngay từ bài đầu tiên. Đây là việc mất một buổi và tiết kiệm nhiều ngày ở giai đoạn viết.
• Lập hệ thống thư mục và quy tắc đặt tên file. Sau này sửa thì phải đổi tên hàng trăm file.
• Thiết lập sao lưu tự động. Đừng đợi tới lần mất dữ liệu đầu tiên.
• Mở một nhật ký nghiên cứu. Vài dòng mỗi ngày về việc đã làm và quyết định đã đưa ra.
• Bắt đầu ghi chú có cấu trúc cho mỗi bài đọc. Bốn dòng: họ làm gì, kết quả chính, điểm yếu, liên quan tới tôi thế nào.

Về chuyên môn

• Đọc rộng trước khi đọc sâu. Sáu tháng đầu nên dành cho việc hiểu bản đồ của lĩnh vực, không phải cắm đầu vào một góc.
• Xác định và học các phương pháp then chốt mà đề tài của bạn sẽ cần. Học lúc chưa gấp dễ hơn nhiều so với học lúc đang chạy thí nghiệm.
• Bắt đầu viết ngay. Chương tổng quan có thể viết dần từ năm nhất; đừng để tới năm cuối.
• Làm một thí nghiệm hoặc phân tích thử nhỏ để kiểm tra tính khả thi trước khi cam kết vào đề tài lớn.

Về quan hệ

• Thiết lập nhịp gặp người hướng dẫn và giữ nó. Nhịp đặt từ năm nhất dễ duy trì hơn nhiều so với gây dựng lại sau này.
• Làm quen với các nghiên cứu sinh khoá trên. Họ là nguồn thông tin thực tế tốt nhất.
• Dự seminar của khoa, kể cả những buổi không đúng hướng của bạn.
• Đi ít nhất một hội thảo, dù chỉ để nghe. Biết cộng đồng của mình trông thế nào là điều nên có sớm.

Về thủ tục — việc nhàm chán nhưng quan trọng

• Đọc kỹ quy chế đào tạo của trường một lần cho hết. Nghe khô khan nhưng nó cho bạn biết mọi mốc, mọi yêu cầu, mọi quyền lợi.
• Ghi lại các mốc thời hạn vào lịch có nhắc.
• Kiểm tra yêu cầu ngoại ngữ đầu ra ngay từ bây giờ. Nếu cần chứng chỉ mà bạn chưa có, đây là lúc bắt đầu chứ không phải năm cuối.
• Tìm hiểu yêu cầu về công bố để biết mình cần bao nhiêu bài, ở đâu, và trong thời hạn nào.

Về tài chính và kế hoạch

Nếu bạn chưa hỏi về học bổng, kinh phí nghiên cứu và các hỗ trợ, hãy hỏi ngay trong năm nhất. Nhiều nguồn chỉ xét ở giai đoạn đầu.

Đồng thời, lập một kế hoạch thô cho toàn bộ thời gian đào tạo: giai đoạn nào làm gì. Kế hoạch này chắc chắn sẽ thay đổi, nhưng có nó vẫn tốt hơn không có.

Một việc ít ai nghĩ tới

Hãy tìm và đọc ba luận án đã bảo vệ thành công trong cùng bộ môn, tốt nhất là của học trò cùng người hướng dẫn. Bạn sẽ thấy: độ dày thực tế, cấu trúc chương, mức độ chi tiết được kỳ vọng, và cách trình bày.

Nửa ngày đọc này cho bạn hình dung cụ thể hơn mọi lời mô tả, và nó định hình kỳ vọng của bạn ngay từ đầu thay vì mò mẫm suốt ba năm.

Điều không nên làm trong năm nhất

Đừng nhận quá nhiều việc ngoài — trợ giảng nhiều lớp, tham gia nhiều đề tài, các công việc hành chính. Năm nhất là lúc xây nền, và nền yếu thì mọi thứ sau đó đều nặng hơn.

Câu hỏi thường gặp