Mỗi cơ sở đào tạo có yêu cầu riêng, nhưng bộ hồ sơ dự tuyển nghiên cứu sinh thường gồm những nhóm giống nhau. Việc quan trọng không phải biết đủ danh sách mà là biết cái nào cần bao lâu.
Các nhóm giấy tờ
Nhóm hành chính. Đơn đăng ký dự tuyển theo mẫu, sơ yếu lý lịch có xác nhận, bản sao văn bằng và bảng điểm bậc học trước, giấy khám sức khoẻ, ảnh.
Nhóm chuyên môn. Đề cương nghiên cứu, lý lịch khoa học, danh mục và bản sao các công trình đã công bố nếu có.
Nhóm ngoại ngữ. Chứng chỉ hoặc minh chứng đáp ứng yêu cầu ngoại ngữ theo quy định của cơ sở đào tạo.
Nhóm giới thiệu và cam kết. Thư giới thiệu của người có chuyên môn, văn bản đồng ý của cơ quan cử đi học nếu bạn đang công tác, và các cam kết theo mẫu.
Thứ tự chuẩn bị theo thời gian cần
Bắt đầu sớm nhất — ngoại ngữ. Nếu chưa có chứng chỉ đạt yêu cầu, đây là việc cần nhiều tháng nhất. Đăng ký thi, ôn, chờ kết quả, và có thể phải thi lại. Rất nhiều người lỡ đợt tuyển sinh chỉ vì mục này.
Tiếp theo — đề cương nghiên cứu. Cần thời gian đọc, trao đổi với người dự kiến hướng dẫn, viết và sửa. Một đề cương viết trong ba ngày thường lộ rõ là viết vội.
Tiếp — thư giới thiệu. Hỏi người viết trước ít nhất vài tuần và gửi kèm đề cương cùng lý lịch để họ viết cụ thể.
Tiếp — văn bản của cơ quan. Thủ tục nội bộ ở nhiều nơi mất vài tuần, đặc biệt nếu cần qua nhiều cấp.
Cuối cùng — nhóm hành chính. Giấy khám sức khoẻ, công chứng bản sao, ảnh. Những thứ này làm trong vài ngày, nên để sau cùng. Lưu ý một số giấy tờ có thời hạn hiệu lực nên đừng làm quá sớm.
Những chỗ hay vướng
- Bảng điểm bậc thạc sĩ. Nếu bạn tốt nghiệp đã lâu hoặc trường đã sáp nhập, việc xin lại có thể mất thời gian.
- Văn bằng do cơ sở nước ngoài cấp. Thường cần thủ tục công nhận, và thủ tục này có quy trình riêng cần thời gian.
- Ngành học không trùng khớp. Nếu bậc trước của bạn khác ngành đăng ký, có thể phải học bổ sung. Hỏi rõ trước để biết khối lượng.
- Công trình đã công bố. Một số chương trình yêu cầu có bài báo trước khi dự tuyển. Kiểm tra yêu cầu này sớm vì nó cần thời gian dài nhất.
Việc nên làm trước tất cả
Trước khi chuẩn bị bất cứ giấy tờ nào, hãy làm hai việc:
Đọc kỹ thông báo tuyển sinh của chính năm đó. Yêu cầu thay đổi theo năm, và bản của năm ngoái có thể đã khác.
Liên hệ với người bạn muốn nhận hướng dẫn. Ở nhiều nơi, việc có một người thầy sẵn sàng nhận là điều kiện thực tế quan trọng hơn cả bộ hồ sơ đẹp. Trao đổi trước cũng giúp đề cương của bạn đi đúng hướng nhóm đang làm.
Lưu một bản cho mình
Chụp hoặc quét lại toàn bộ hồ sơ trước khi nộp. Bạn sẽ cần tới nó nhiều lần trong quá trình học, và việc dựng lại sau vài năm rất mất công.
Câu hỏi thường gặp
Nên chuẩn bị mục nào sớm nhất?
Chứng chỉ ngoại ngữ, vì đây là việc cần nhiều tháng nhất và rất nhiều người lỡ đợt tuyển sinh chỉ vì mục này.
Xin thư giới thiệu cần bao lâu?
Nên hỏi trước ít nhất vài tuần và gửi kèm đề cương cùng lý lịch khoa học để người viết có thể viết cụ thể thay vì chung chung.
Vì sao nên để giấy khám sức khoẻ và công chứng làm sau cùng?
Vì chúng làm trong vài ngày và một số giấy tờ có thời hạn hiệu lực, làm quá sớm có thể hết hạn trước khi nộp.
Bằng do cơ sở nước ngoài cấp có dùng ngay được không?
Thường cần thủ tục công nhận văn bằng, và thủ tục này có quy trình riêng cần thời gian nên phải bắt đầu sớm.
Việc gì nên làm trước khi chuẩn bị giấy tờ?
Đọc kỹ thông báo tuyển sinh của chính năm đó vì yêu cầu thay đổi theo năm, và liên hệ trước với người bạn muốn nhận hướng dẫn.
